harshilsays

'હું જાણે લાંબી નીંદરમાંથી હવે જાગ્યો છું. જો તમને પર્યાવરણની પડી હોય તો પહેલા તમારા ભોજનથી એ બાબતે શરૂઆત કરો. કુદરત સાથે એ પહેલો સંબંધ છે. મોટી ક્રાંતિ ન કરી શકો તો શાકાહારી બનો જીવનમાં.' ઉપરોક્ત વિધાન ટાઈટેનિક અને અવતાર જેવી ફિલ્મોના દિગ્દર્શક જેમ્સ કેમેરૂને એક વખત એક ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન કહેલું.  શીર્ષકની ટેગ લાઈન વાંચીને સ્વાભાવિક પણે એવું લાગી આવે કે આણે પાછા ટાઢા પહોરના ગપ્પા મારવાનું ચાલુ કર્યું..હે ને! આખી દુનિયા શાકાહારી થઈ જાય એવું તો શક્ય જ નથી. એકસાથે કંઈ બધા થોડા ઘાસપૂસ ખાવા લાગે. પણ રખે જો એવું થાય અને જગતની તમામ વસ્તી જો માંસાહાર ત્યજી શાકાહાર તરફ વળે તો પાછો બીજો વિચાર એ આવે કે તો તો અનાજ-કઠોળ તેમજ શાકભાજીની વૈશ્વિક માંગ જબરદસ્ત વધી જાય. જેના લીધે જે પહેલાથી જ શાકાહારી હતા એમને પુષ્કળ માત્રામાં ખોરાકની તંગી વર્તાય. રિપોર્ટ પ્રમાણે જગત આખું જો માંસાહાર ત્યજી શાકાહાર તરફ વળે તો પણ અનાજ-કઠોળ તેમજ શાકભાજી એટલા પ્રમાણમાં સુલભ રીતે પ્રાપ્ત બની રહે કે આખી દુનિયામાં જેટલા પણ લોકો ભુખમરાનો ભોગ બનતા હોય (વર્ષ 2021 પ્રમાણે 82 કરોડ લોકો) તે બધાને પૂરતું બે ટંકનું ભોજન મળી રહે....

એક - બે ઉદાહરણ ટાંકીને વાતની શરૂઆત કરું તો, 1997માં સ્થાપિત થયેલાં બ્રિટિશ વિશ્વવિખ્યાત રોક બેન્ડ કોલ્ડપ્લેએ (સાદી ભાષામાં વાદ્યવૃંદ (ઓરકેસ્ટ્રા રે..). જેવી રીતે સાઉથ કોરિયન BTS છે એમ) તાજેતરમાં જ  જાન્યુઆરી 2025માં ભારતના મુંબઈ મહાનગરમાં તેના લાઇવ પરફોર્મન્સની જાહેરાત કરી. તેની ઓનલાઈન ટિકિટ મેળવવા બુક માય શો નામની વેબસાઇટ પર લોકોએ એવો ધસારો કર્યો કે બુક માય શોનું સર્વર તેને મેનેજ ન કરી શક્યું અને ક્રેશ થઈ ગયું. તેવી જ રીતે વર્ષો પહેલાં એટલે કે ઈ.સ. 2011 માં મુંબઈના વાનખેડે સ્ટેડિયમ પર ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપની ફાઈનલમાં ભારત અને શ્રીલંકાનો મુકાબલો હતો. એ વખતે સ્ટેડિયમમાં લાંબી લાઇનમાં ઊભા રહી ટિકિટ ન ખરીદવી પડે એટલે પ્રેક્ષકોએ અગાઉ ટિકિટની ઓનલાઈન ખરીદી માટે એટલી મોટી સંખ્યામાં ઘસારો કર્યો કે થોડી મિનિટોમાં કમ્પ્યુટરની બુકિંગ સાઈટ જ ભાંગી પડી. બંને ઉદાહરણોનો સાર જોઈએ તો ટૂંકમાં થયું એવું હતું કે હાથીએ પેટપુજા માટે ખાવાનું હોય એ ડિનર કીડી ને આગ્રહપૂર્વક પીરસવામાં આવ્યું હતું. અલબત, ત્યારે ટેક્નોલોજી હજી તેની શિશુ અવસ્થામાં હતી અને 2011 ના વર્ષ દરમિયાન ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ પણ ખાસ્સું ચલણમાં ન...

એક વખત ક્લાસમાં શિક્ષકે એક અડધો પાણીથી ભરેલો ગ્લાસ ટેબલ પર મૂક્યો. ત્યારબાદ શિક્ષકે વિદ્યાર્થીઓને પૂછ્યું કે થોડી વાર આ ગ્લાસ સામે જુઓ અને વિચાર વિમર્શ કરો. ત્યારબાદ હું તમને બધાને એક પ્રશ્ન પૂછીશ કે તમે લોકોએ શું જોયું. વિદ્યાર્થીઓ મૂંઝવણમાં પડી ગયા કે આ અડધા ભરેલા ગ્લાસને જોઈને વળી શું વિચાર વિમર્શ કરવો ને શિક્ષક પણ શું આવો ખોટો ટાઈમ પાસ કરે છે. પાણીથી ગ્લાસ અડધો ભરેલો છે એ દેખાય તો છે એમાં એ પાછું શું પૂછશે? એટલે થોડીવારમાં બધા એકબીજા સામે જોઈને જાતજાતની ચર્ચાઓ કરવા લાગ્યા.  થોડા સમય બાદ શિક્ષકે બધા વિદ્યાર્થીઓને પ્રશ્ન પૂછ્યો, તમે બધાએ આ અડધા ભરેલા ગ્લાસને જોઈને શું અવલોકન કર્યું? અમુક વિદ્યાર્થીઓએ હાથ ઊંચો કર્યો અને જણાવ્યું કે ગ્લાસ એ પાણીથી અડધો ભરેલો છે. શિક્ષક હકારમાં માથું હલાવતા બોલ્યા, બરાબર છે. વળી પાછો એ જ પ્રશ્ન પૂછ્યો, હજી તમને બધાને આ અડધા ભરેલા ગ્લાસને જોઈને શું દેખાય છે? ત્યારે એકાદ હોંશિયાર વિદ્યાર્થીએ જણાવ્યું કે સાહેબ આ ગ્લાસ તો અડધો ખાલી છે. શિક્ષકે એને પણ જણાવ્યું, હા એ પણ સાચું. આ સંભાળતા જ બધા અંદરોઅંદર ગણગણ કરવા લાગ્યા કે લે આય સાચું..! વળી પાછું શિક્ષકે ...

હજારો લાખો વર્ષ પહેલાં જ્યારે સૂર્યમાંથી પૃથ્વીનું સર્જન થયું ત્યારે તે આગનો ગોળો હતી. ધીમે ધીમે પૃથ્વીનો ઉપરનો પોપડો ઠંડો પડતા અને અનેક ભૂસ્તરીય ઉથલપાથલ થતાં મહાસાગરોનું નિર્માણ થયું હતું. જેથી પૃથ્વી પર પાણી ઉદ્દભવતા સજીવસૃષ્ટિ પાંગરી. આજે પણ સમગ્ર પૃથ્વીના 71% જેટલું પાણી મહાસાગરો દ્વારા સચવાયેલું પડ્યું છે. જેમાં મુખ્ય પાંચ મહાસાગરોનો સમાવેશ થાય છે. સૌથી મોટો કહી શકાય એવો પેસેફિક મહાસાગર, એટલાન્ટિક મહાસાગર, હિંદ મહાસાગર, આર્કટિક મહાસાગર, એન્ટાર્કટિક મહાસાગર. સામાન્ય સંજોગોમાં ધરતીની અંદર સતત ને સતત કંઇકને કંઇક હલચલ થતી રહેતી હોય છે.  પરંતુ હમણાં થોડા સમય પહેલાં વર્ષ 2020 માં આવેલા અમુક રીપોર્ટસ જાણવા મળ્યું એ અનુસાર પૃથ્વી પરનો બીજા નંબરનો સૌથી મોટો ખંડ આફ્રિકા બે ભાગમાં વિભાજીત થવા લાગ્યો છે અને જેની શરૂઆત પણ થઈ ચૂકી છે. આ આખી ઘટના ઈથોપિયાની છે જે આફ્રિકા ખંડથી ધીમે ધીમે અલગ થઈ રહ્યો છે. એવું એટલા માટે કે રાતા સમુદ્રથી લઈને મોઝામ્બિકની (દક્ષિણ આફ્રિકા ખંડના પૂર્વ ભાગમાં) વચ્ચે East African Rift કહેવાતી આફ્રિકી તિરાડ વધતી જાય છે અને તેનો ફેલાવો હાલની તારીખે આશરે 4000 માઈલ (6400...